Quy định về dịch vụ bảo vệ: Bạn cần biết những gì?

1. Dịch vụ bảo vệ được quy định bởi văn bản pháp luật nào?

Dịch vụ bảo vệ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, được quản lý chủ yếu bởi Nghị định 96/2016/NĐ-CP và Thông tư 42/2017/TT-BCA. Hai văn bản này quy định điều kiện hoạt động, tiêu chuẩn nhân viên, trách nhiệm của công ty bảo vệ, và đã được cập nhật, sửa đổi để phù hợp với thực tế thị trường.

Trước năm 2016, lĩnh vực này từng được điều chỉnh bởi Nghị định 52/2008/NĐ-CP, nhưng văn bản này đã hết hiệu lực. Nếu một công ty bảo vệ vẫn viện dẫn Nghị định 52/2008/NĐ-CP trong hồ sơ năng lực hay hợp đồng, đó là dấu hiệu đáng lưu ý về mức độ cập nhật pháp lý của đơn vị đó.

Dưới đây là các văn bản pháp luật hiện hành mà doanh nghiệp nên biết:

Khi làm việc với bất kỳ đơn vị bảo vệ nào, bạn có thể yêu cầu họ trích dẫn đúng những văn bản này trong hợp đồng và hồ sơ năng lực — đây là cách nhanh nhất để đánh giá mức độ am hiểu pháp lý của đối tác.

2. Điều kiện để một công ty bảo vệ được hoạt động hợp pháp

Một công ty bảo vệ chỉ được phép cung cấp dịch vụ khi có Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự do cơ quan công an cấp. Đây là điều kiện bắt buộc theo Nghị định 96/2016/NĐ-CP, áp dụng cho mọi đơn vị kinh doanh dịch vụ bảo vệ trên toàn quốc.

Vậy giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh, trật tự là gì? Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự là văn bản do Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) cấp cho công ty bảo vệ sau khi thẩm định về nhân sự, cơ sở vật chất và người đại diện pháp luật. Không có giấy chứng nhận này, mọi hoạt động cung cấp dịch vụ bảo vệ đều là trái phép, bất kể công ty đã đăng ký kinh doanh hay chưa.

Hơn nữa, việc kiểm tra giấy chứng nhận này trước khi ký hợp đồng giúp doanh nghiệp tránh hai rủi ro cụ thể: hợp đồng bị vô hiệu nếu bên cung cấp hoạt động trái phép, và mất căn cứ pháp lý để yêu cầu bồi thường khi xảy ra sự cố. Một đơn vị bảo vệ minh bạch sẽ sẵn sàng cung cấp bản sao giấy chứng nhận này ngay khi được yêu cầu, thay vì chỉ đưa ra lời cam kết bằng miệng.

3. Quy định về dịch vụ bảo vệ cần biết

Nhân viên bảo vệ phải đáp ứng các tiêu chuẩn bắt buộc về lý lịch, sức khỏe và chứng chỉ nghiệp vụ trước khi được cử đến làm việc tại cơ sở khách hàng. Đây là quy định tại Nghị định 96/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 56/2023/NĐ-CP), áp dụng cho mọi công ty bảo vệ đang hoạt động hợp pháp.

3.1. Tiêu chuẩn bắt buộc đối với nhân viên bảo vệ

Theo quy định, một nhân viên bảo vệ hợp lệ cần có đầy đủ:

• Năng lực hành vi dân sự đầy đủ, không có tiền án về các tội giết người, cố ý gây thương tích hoặc xâm phạm sở hữu.
• Bằng tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên.
• Giấy khám sức khỏe từ trung tâm y tế hoặc bệnh viện cấp huyện trở lên, xác nhận đủ sức khỏe lao động.
• Bản khai lý lịch theo mẫu quy định, có xác nhận của chính quyền địa phương.
• Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ, được cấp sau khi hoàn thành đào tạo và sát hạch tại cơ sở được Bộ Công an cấp phép.

Doanh nghiệp có quyền yêu cầu công ty bảo vệ xuất trình chứng chỉ nghiệp vụ của từng nhân viên được cử đến làm việc, đặc biệt với các mục tiêu có yêu cầu an ninh cao như ngân hàng hoặc kho hàng giá trị lớn.

3.2. Quyền hạn và giới hạn của nhân viên bảo vệ tại cơ sở khách hàng

Nhân viên bảo vệ chỉ được thực hiện đúng phạm vi công việc đã thỏa thuận trong hợp đồng, không có quyền hạn như lực lượng công an hay quân đội. Họ có thể kiểm soát ra vào, giám sát an ninh và xử lý ban đầu khi phát hiện sự cố, nhưng không được sử dụng vũ lực vượt quá mức cần thiết để ngăn chặn hành vi vi phạm, và phải bàn giao vụ việc cho cơ quan chức năng khi cần thiết.

Đây là điểm doanh nghiệp cần làm rõ trong hợp đồng: nhân viên bảo vệ không thay thế vai trò của công an, mà đóng vai trò phát hiện sớm và xử lý ban đầu trước khi lực lượng chức năng có mặt.

3.3. Quy định về trang phục, công cụ hỗ trợ

Trang phục nhân viên bảo vệ được quy định cụ thể tại Thông tư 42/2017/TT-BCA: quần âu màu xanh đen, áo sơ mi xanh da trời hoặc trắng, có gắn logo doanh nghiệp ở tay áo trái và ngực áo trái. Việc đồng phục đúng chuẩn không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn giúp doanh nghiệp dễ nhận diện nhân viên bảo vệ đang làm nhiệm vụ tại cơ sở của mình.

Về công cụ hỗ trợ, nhân viên bảo vệ chỉ được trang bị và sử dụng các công cụ đã đăng ký theo quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, và phải bàn giao lại sau mỗi ca trực.

Nắm rõ ba nhóm quy định này giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi làm việc với công ty bảo vệ: từ việc yêu cầu xem chứng chỉ nhân viên, đến việc xác định đúng giới hạn quyền hạn của nhân viên bảo vệ tại hiện trường. 

4. Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố trong quá trình bảo vệ

Khi xảy ra sự cố như mất tài sản hoặc thiệt hại do lỗi của nhân viên bảo vệ, công ty cung cấp dịch vụ phải chịu trách nhiệm bồi thường theo hợp đồng đã ký, không phải nhân viên bảo vệ cá nhân. Đây là nguyên tắc quan trọng doanh nghiệp cần xác nhận rõ trước khi thuê dịch vụ.

Theo Nghị định 96/2016/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ có trách nhiệm quản lý, giám sát nhân viên trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ. Nếu thiệt hại xảy ra do nhân viên bảo vệ không thực hiện đúng quy trình, hoặc do công ty bảo vệ bố trí nhân sự không đủ tiêu chuẩn, trách nhiệm bồi thường thuộc về công ty bảo vệ theo các điều khoản dân sự đã thỏa thuận trong hợp đồng.

Đây là lý do bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp trở thành yếu tố doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ trước khi ký hợp đồng. Một công ty bảo vệ có mua và duy trì gói bảo hiểm trách nhiệm cho các nhiệm vụ bảo vệ sẽ giúp khách hàng có thêm một lớp đảm bảo tài chính, ngoài cam kết bồi thường ghi trong hợp đồng. Khi làm việc với đối tác, doanh nghiệp có thể yêu cầu xem chứng từ bảo hiểm còn hiệu lực, thay vì chỉ dựa vào lời cam kết.

Trong trường hợp sự cố có dấu hiệu hình sự — như trộm cắp, hành vi bạo lực hoặc phá hoại tài sản — nhân viên bảo vệ có nghĩa vụ phối hợp với cơ quan công an để xử lý, và công ty bảo vệ phải hợp tác cung cấp thông tin, hồ sơ liên quan phục vụ điều tra. Trách nhiệm pháp lý ở đây được phân định theo hai lớp: công ty bảo vệ chịu trách nhiệm dân sự với khách hàng, còn cá nhân vi phạm (nếu có) chịu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.

Hiểu đúng quy định về dịch vụ bảo vệ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi lựa chọn đối tác. Đây cũng là nền tảng để một mối quan hệ hợp tác lâu dài diễn ra minh bạch, tránh những tranh chấp không đáng có khi sự cố xảy ra. Nếu bạn cần tư vấn cụ thể cho mục tiêu bảo vệ của doanh nghiệp mình, đội ngũ Bảo vệ Việt Anh luôn sẵn sàng trao đổi qua hotline 0964.651.686 để đưa ra phương án phù hợp nhất.